Introducing Artistic Journalism

initiatief dat de interdisciplinaire benadering van design, kunst en journalistiek onderzoekt.

Ondertussen werken we aan de ontwikkeling van ‘Introducing Artistic Journalism’, een initiatief in samenwerking met Stijn Postema (PhD onderzoeker faculteit Media Studies Universiteit van Amsterdam) dat een interdisciplinaire benadering van design, kunst en journalistiek onderzoekt, introduceert en promoot.

Het project creëert podium voor 'Artistic Journalism' dat dient als oriëntatiepunt en verrijking van de hedendaagse en toekomstige nieuwsindustrie. Middels 'Introducing Artistic Journalism' streven we ernaar om de (traditionele) beroepspraktijk te inspireren, informeren en uit te dagen om aan te sluiten bij een opkomende esthetische waarheidspraktijk.

De journalistiek van vandaag en morgen staat voor grote uitdagingen. Gevestigde media staan in toenemende mate onder druk en zijn zich bewust van de noodzaak zich te onderscheiden om een publiek aan zich te binden. Door digitalisering en de noodzaak tot innoveren ontstaat gaandeweg meer interesse voor vormgeving en methoden als design thinking, maar het denken daarover vindt vooralsnog plaats in een kleine kring van ingewijden. En dat is jammer, want succesvolle, door de journalistiek zo gewenste innovatiemogelijkheden zijn voorhanden in domeinen die traditioneel niet tot de journalistiek behoren.

Wat expressie- en publicatiemiddelen betreft, beperkt de journalistiek zich over het algemeen nog steeds tot een 19e en vroeg 20ste eeuwse aanpak en dit traditionalisme voert ook in de zoektocht naar innovatie veelal de boventoon. Uiteraard zijn feitelijkheid, verificatie, analyse en waarheidsvinding onvervreemdbare wezenskenmerken van de journalistiek, maar dat betekent niet dat communicatievormen en strategie drastisch vernieuwd kunnen worden. Hedendaagse ontwikkelingen in de wereld van design en kunst zijn daartoe uitermate geschikt.

Gaandeweg wordt de culturele sector verrijkt met mediaprojecten die worden gewaardeerd om zowel hun artistieke als hun inhoudelijke kwaliteiten. Een nieuwe generatie inhoudelijk gedreven kunstenaars en ontwerpers richt zich op de ontwikkeling van experimentele mediavormen. Daarbij gaat het om experts die zich in hun uitingen niet slechts beperken tot beeldende of esthetische ondersteuning van ‘content’, maar zich focussen op complexe maatschappelijke vraagstukken en conceptontwikkeling. Hun projecten belichten relevante maatschappelijke vraagstukken op urgente en eigentijdse wijze.

Deze ontwikkeling is nog zo fris en nieuw dat er allerlei etiketten worden opgeplakt: artistic research, design research, social design, critical design, information design, speculative design en investigative design. Welke naam er ook aan gegeven wordt, het gaat altijd om een prikkelende manier van onderzoeken, bevragen en presenteren van maatschappelijke vraagstukken.

Inmiddels zijn er talloze kunstenaars en ontwerpers die werk maken dat ook als journalistiek gezien kan worden. Daarnaast bestaan uiteenlopende communicatievormen die tegelijk als journalistiek en als design of kunst kunnen worden ervaren. Deze nieuwe ontwikkelingen van journalistieke kunst en artistieke journalistiek - dat wij 'Artistic Journalism' noemen - hebben niet alleen enorm veel potentie voor de journalistieke beroepspraktijk, maar zijn ook in staat om de creatieve sector verder te brengen dan louter toegepast kunstenaarschap. Opmerkelijk genoeg is 'Artistic Journalism' nog nauwelijks in kaart gebracht.

Zo ontbreekt bijvoorbeeld een domein voor de publicaties van artistiek journalistieke projecten en het publiek wordt voornamelijk nog steeds bereikt via culturele platforms. De werken circuleren hoofdzakelijk binnen het artistieke circuit, waardoor daadwerkelijke impact beperkt blijft. Producties vanuit de journalistiek vinden daarentegen voornamelijk hun weg via gevestigde mediakanalen.

ACED en Stijn Postema hebben 'Introducing Artistic Journalism' geïnitieerd om de grens tussen het journalistieke en culturele domein te slechten. Het project is bedoeld om de vruchtbare mogelijkheden van interactie tussen beide domeinen inzichtelijk te maken en te vergroten, vanuit de overtuiging dat deze cross disciplinaire benadering een waardevolle en innovatieve meerwaarde oplevert die een belangrijke bijdrage levert aan onze cultuur.

'Introducing Artistic Journalism' is gehonoreerd met een subsidie van Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. De eerste resultaten van het project worden in september 2019 gepubliceerd.

Share